İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası

Yazdır

( 1 Aralık ile başlayan hafta )

 

AÇIKLAMA – 1 –

 

İnsanlar arasında ırk, din, renk, yaş, cinsiyet ayırımı yapmadan sevgi, saygı, dostluk duygularını geliştirmek, insanın insan olmak haysiyeti ile sahip olması gereken hakların hepsine “ İnsan Hakları” denir.

İnsan hakları, kişiyi kendi özüyle yaşatacak kurallardır. İnsanın insana hükmetmesi, onu ezmesi insan onuruna yakışmayan ve kabul edilemeyecek bir davranıştır. Bu tür ayırımların yapıldığı toplumlarda kavga, çatışma, isyan eksik olmamıştır. İnsanlar arasında hak, eşitlik, adalet, özgürlük düşüncesi yaygınlaştıkça bu konuyla ilgili mücadeleler de artmıştır.

İnsanlara insan oldukları için sahip olmaları gereken bir takım hakların bulunduğu fikri ilk kez İngiltere’den ortaya atıldı.19. Yüzyılda Amerika ve diğer bir çok ülkelere yayılan bu fikir akımından sonra 1789 Fransız İhtilali Avrupa’da  insan haklarının kabul edilmesini ve uygulanmasını sağlamıştır.

Amerikan Cumhurbaşkanı Roosvelt ile İngiliz Başkanı Churcill tarafından imzalanıp duyurulan Atlantik Beyannamesinde insan hakları genişletildi. Bu beyannamede insanlara millet, inanç, ırk ayırımı gözetmeksizin herkes için eşit haklar konmuş ve yasaların korumasına verilmiştir.

24 Ekim 1945’te kurulan Birleşmiş Milletler Örgütü’nün öncelikle amacı dünyada barışı ve güvenliği sağlamaktı. 10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler Örgütü “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi”ni kabul ve ilan etti.

İnsan Hakları Beyannamesi 30 maddeden oluşmuştur. Bu beyanname insana değer veren, özgürlük, eşitlik tanıyan duyurudur.

 

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRİSİ

1.        Bütün insanlar hür ve eşit doğarlar. Akıl ve vicdan sahibidirler; birbirlerine karşı kardeşçe davranmalıdırlar.

2.        Herkes ırk, renk, cins, din, siyasal ya da başka herhangi bir ayrılık gözetmeksizin, bildiride yazılı bütün haklardan ve özgürlüklerden yararlanma hakkına sahiptir.

3.        Yaşamak, özgürlük ve can güvenliği herkesin hakkıdır.

4.        Hiç kimseye işkence, zulüm, onur kırıcı ceza ya da işlem uygulanamaz.

5.        Yasalar önünde herkes eşittir.

6.        Hiç kimse yasalara aykırı olarak tutuklanamaz, alıkonulamaz, sürülemez.

7.        Herkes davasının bağımsız bir mahkemede görülmesi hakkına sahiptir.

8.        Herkesin özel hayatı, ailesi, konutu ve haberleşmesi yasayla korunmalıdır.

9.        Evlilik çağına gelen her erkek ve kadın, hiçbir ırk, renk, din şartına bağlı olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir; aile, toplumun temel öğesidir. Toplum ve devlet tarafından korunma hakkına sahiptir.

10.     Herkes mal ve mülk edinme hakkına sahiptir.

11.     Herkesin düşünce, vicdan ve inanç özgürlüğü vardır.

12.     Herkesin çalışma, işini özgürce seçme ve işsizlikten kurtulma hakkı vardır.

13.     Herkesin eğitim hakkı vardır, ilk eğitim parasızdır.

14.     Kölelik ve kulluk yasaktır.

15.     Herkes nerede olursa olsun yasalar çerçevesinde korunur.

16.     Bütün insanlar Anayasaya uygun olarak yargı organına başvurma hakkına sahiptir.

17.     Bir suç işlemekten sanık olan herkese, savunması için gerekli bütün haklar sağlanmaktadır.

18.     Herkes dilediği devletin ülkesinde gezebilir, dilediği an terk edebilir veya ülkesine geri dönebilir.

19.     Herkes işkence karşısında yabancı bir ülkeye kaçabilir. Kaçtığı ülkede kendisine “Sığınmış İnsan” muamelesi yapılmalıdır.

20.     Her insan bir vatandaşlığa sahiptir.

21.     Her insanın düşünce, inanç ve din özgürlüğü vardır.

22.     Hiç kimse düşünce ve sözlerinden dolayı sorumlu tutulamaz.

23.     Herkes toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir. Hiç kimse bir derneğe girmek için zorlanamaz.

24.     Herkes doğrudan doğruya veya özgürce seçtiği temsilcilerle ülke yönetimine katılır.

25.     Kişinin sosyal güvenliğe kavuşturulması, uluslar arası işbirliği ya da devletin kaynaklarına uygun olarak gerçekleştirilir.

26.     Herkes dinleme, eğlenme, çalıştıktan sonra ücretli tatil yapma hakkına sahiptir.

27.     Herkes güzel sanatların her dalında çalışmak ve bu çalışmalara katılmak hakkına sahiptir.

28.     Bütün insanlar bu bildiride yazılı hak ve özgürlüklerin uygulanmasını sağlayacak bir sosyal düzeni hak etmiştir.

29.     Herkes bu bildirideki maddelere uyulmasının gerekli olduğunu kabul eder.

30.     Bu bildirinin hiç bir maddesinin, devlet, toplum ya da kişiler tarafından yok edilmesi için çalışma yapılamaz.

Her yıl 10 Aralık gününü de içine alan hafta “İnsan Hakları Haftası” olarak kutlanır. Hafta süresince kişi hakları belirtilir, insanca yaşamanın önemi anlatılır. İnsan sevgisinin herkese aşılanması sağlanır. İnsan haklarına saygı göstermeyen kişi ve milletler asla barışı sağlayamazlar.

 

AÇIKLAMA – 2 –

 

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 10 Aralık 1948 yılında İnsan Hakları Evrensel Bildirisini kabul etmiştir. 10 Aralık ile başlayan hafta Birleşmiş Milletlere üye ülkelerde İnsan Hakları Haftası olarak kutlanır. İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, insan hakları konusuna tam bir tanım amaçlayarak hazırlanmıştır. Esas amaç, bu tanıma uyan insan haklarının hiçbir tereddüde meydan vermeden uygulanmasıdır.

İnsan hakları, kişiyi özü ile yaşatacak kurallardır. Bu kurallar, insanı insan yapan kurallar olarak da tarif edilebilir. İnsan hakları 10 Aralık 1948’de başlamış bir olgu değildir. Dünya kurulalı insana, insan haklarına saygı her çağda zamana uygun olarak gösterilmiştir. İnsanların kendi istekleri dışında yaşamak zorunda bırakıldıkları şartlara tarih boyunca rastlanmıştır. Kullara kulluk etmek, köle hayatı yaşamak, işkencelere maruz kalmak bu yaşantıya örnek olarak verilebilir. Bu olguların dayanılmaz olduğu dönemlerde insanlar hoşnutsuzluklarını bir şekilde ortaya koyma zorunluluğu hissettiler. Bu hoşnutsuzluklarını ortaya koyarak 1215 yılında İngiltere’de Kral John’a karşı haklarını savunmak amacıyla bazı istekler ortaya koydular. Ortaya konan bu kararlı tavır karşısında kral bir antlaşma metnini kabul etmek zorunda kaldı. Hazırlanan Özgürlükler Belgesi kabul edildi. İnsan hakları konusunda sözden öteye geçilmiş oldu. Artık insan hakları metne dökülmüş, insanların kısıtlanamayacak bazı hakları güvence altına alınmış oluyordu. İnsanların yaşayışlarında, hayati konularda eşit haklara sahip oldukları fikri 1776 yılında Amerika’da yayımlanan Bağımsızlık Bildirisi ile de pekişmeye başlamış oldu. İnsan hakları ile ilgili bir başka çalışma Fransız İhtilali zamanında yapılmış ve 1789 yılında İnsan Hakları Bildirisi yayımlanmıştır. Bütün bu çalışmalar insanların daha çağdaş yaşama isteğinin birer ürünüdür. Zamanında insan haklarının tam ve hiçbir ayrım yapmadan korunmaması bu zorunluluğu kaçınılmaz kılmıştır. Sözde var olması, tam uygulanmasını sağlamamıştır. Yapılan eksik uygulamalar, insanın insana yaptığı eziyetler insan kişiliğini zedeler olmuştur.

Bireysel karşı koymalar etkili olamamıştır. Bu sebeple tam bağımsız ülkelerde yaşayan insanların haklarının, artık devletleri yönetenlerin güvencesi altında olması fikri ağırlık kazanmıştır.

İnsan haklarını, insanın kendisi değil, yasalar, eşit olarak hiçbir ayrım yapmadan koruyacaktır.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda kabul edilen bildiri ile insanların daha bağımsız yaşamaları öngörülmüş, bu 30 maddelik bildiriye uyulması konusunda gerekli yasal düzenlemenin yapılması istenmiştir.

 

HAKLARIMIZIN NE KADAR FARKINDAYIZ?

                Eski devletlerin yönetim anlayışı baskıydı.
                Böyle giden bir işleyişe "dur" diyebilmek için 1215 yılında İngiltere Kralına kabul ettirilen bildirge, Magna Charte (Magna Karta) İnsan Hakları kavramının ilk belgesi sayılır. İnsan hakları konusunda yayınlanan bir diğer önemli bildirge, Amerika'da yayınlanan Bağımsızlık Bildirgesi'dir. Özgürlük, eşitlik, kardeşlik gibi kavramlar, 1789 yılında gerçekleşen Fransız Devrimi'nden sonra yayınlanan "İnsan Hakları Bildirgesi"nde gerçek yerini alacaktır.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra, devletler; bireylere tanınan hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması gerçeğinde birleştiler. Çünkü, insanlar özgür olmazlarsa savaşlar sürüp gidecek bu da uygarlıkların sonunu getirebilecekti.

                İnsanın değişimi ve gelişmesinin sonucunda 10 Aralık 1948 yılında yayınlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi doğmuştur. Türkiye, Birleşmiş Milletlerin kurucu üyelerinden birisi olarak İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ni ilk onaylayan ülkeler arasında yer almış ve insan hakları konusundaki önemli sözleşmelerin büyük bölümüne taraf olmuştur.

                İnsanın bu noktaya varmak için verdiği mücadelenin temelinde düşünülebilmesi yatıyor. İnsanı insan yapan en büyük değerlerden biridir düşünebilmek. Bu nedenle, özgürce düşünme hakkı, yaşama hakkından sonra gelen en önemli haklardan biridir. Böylesi hak ve özgürlükleri yaşayan bireylerden oluşan bir toplumda haksızlıklardan, eşitsizliklerden, adaletsizliklerden söz edilebilir mi? İnsan hakları ihlallerinden de...


                İnsanın en önemli hakkı yaşama hakkıdır. Yaşama hakkını düşünme, eğitim-öğretim, çalışma, iletişim... hakları desteklemektedir. Tüm bunlar da eğitim hakkıyla beslenebilir. Anayasamızda "Kimse eğitim ve öğretim hakkından mahrum bırakılamaz" denilmektedir. Millî Eğitim Temel Kanunumuz da bunu desteklemektedir. Eğitimciler olarak, insanı haklarının bilincine ve sorumluluğuna vardırmak da en önemli görevlerimiz arasındadır.

                İnsan hakları ve temel özgürlükler alanında diğer demokrasilerle aynı değer ve amaçları paylaşan Türkiye, insan hakları standartlarının en yüksek düzeye getirilmesi amacıyla son yıllarda birçok önemli adım atmıştır.

                9 Nisan 1997 tarihinde kurulan ve insan hakları konularıyla görevli Devlet Bakanı başkanlığında, Başbakanlık, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Sağlık ve Millî Eğitim Bakanlıkları Müsteşarlarının katılımıyla faaliyetlerini sürdüren İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu'nun (İHKÜK) çalışmalarına hız verilmiştir. Öte yandan İnsan Hakları Komisyonu (İHK) bugüne kadar 150'ye yakın karar almış ve bu kararların büyük bir bölümü uygulamaya geçirilmiştir.

 

KONUŞMA

 

Sevgili Arkadaşlar!

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’ni 10 Aralık 1948 günü kabul etti. Otuz maddelik bu bildiri, bütün dünyada insan haklarının korunmasını amaçlamaktadır. Üye devletlerin anayasalarında bu bildirinin ön gördüğü haklar büyük ölçüde bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler Örgütü’ne üye ülkeler, 10 Aralık tarihini içine alan haftayı İnsan Hakları Haftası olarak kutlamaktadır.

Şimdi sizlere, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin maddelerini okumak istiyorum:

  1. Bütün insanlar hür ve eşit doğarlar.
  2. Herkes ırk, renk, cins, din, siyasal ya da başka herhangi bir ayrılık gözetmeksizin, bildiride yazılı bütün haklardan ve özgürlüklerden yararlanma hakkına sahiptir.
  3. Yaşamak, özgürlük ve can güvenliği herkesin hakkıdır.
  4. Hiç kimseye işkence, zulüm, onur kırıcı ceza ya da işlem uygulanamaz.
  5. Yasalar önünde herkes eşittir.
  6. Hiç kimse yasalara aykırı olarak tutuklanamaz, alıkonulamaz, sürülemez.
  7. Herkes davasının bağımsız bir mahkemede görülmesi hakkına sahiptir.
  8. Herkesin özel hayatı, ailesi, konutu ve haberleşmesi yasayla korunmalıdır.
  9. Evlilik çağına gelen her erkek ve kadın, hiçbir ırk, renk, din şartına bağlı olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir; aile, toplumun temel öğesidir. Toplum ve devlet tarafından korunma hakkına sahiptir.
  10. Herkes mal ve mülk edinme hakkına sahiptir.
  11. Herkesin düşünce, vicdan ve inanç özgürlüğü vardır.
  12. Herkesin çalışma, işini özgürce seçme ve işsizlikten kurtulma hakkı vardır.
  13. Herkesin eğitim hakkı vardır, ilk eğitim parasızdır.
  14. Kölelik ve kulluk yasaktır.
  15. Herkes nerede olursa olsun yasalar çerçevesinde korunur.
  16. Bütün insanlar Anayasaya uygun olarak yargı organına başvurma hakkına sahiptir.
  17. Bir suç işlemekten sanık olan herkese, savunması için gerekli bütün haklar sağlanmaktadır.
  18. Herkes dilediği devletin ülkesinde gezebilir, dilediği an terk edebilir veya ülkesine geri dönebilir.
  19. Herkes işkence karşısında yabancı bir ülkeye kaçabilir. Kaçtığı ülkede kendisine “Sığınmış İnsan” muamelesi yapılmalıdır.
  20. Her insan bir vatandaşlığa sahiptir.
  21. Her insanın düşünce, inanç ve din özgürlüğü vardır.
  22. Hiç kimse düşünce ve sözlerinden dolayı sorumlu tutulamaz.
  23. Herkes toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir. Hiç kimse bir derneğe girmek için zorlanamaz.
  24. Herkes doğrudan doğruya veya özgürce seçtiği temsilcilerle ülke yönetimine katılır.
  25. Kişinin sosyal güvenliğe kavuşturulması, uluslar arası işbirliği ya da devletin kaynaklarına uygun olarak gerçekleştirilir.
  26. Herkes dinleme, eğlenme, çalıştıktan sonra ücretli tatil yapma hakkına sahiptir.
  27. Herkes güzel sanatların her dalında çalışmak ve bu çalışmalara katılmak hakkına sahiptir.
  28. Bütün insanlar bu bildiride yazılı hak ve özgürlüklerin uygulanmasını sağlayacak bir sosyal düzeni hak etmiştir.
  29. Herkes bu bildirideki maddelere uyulmasının gerekli olduğunu kabul eder.
  30. Bu bildirinin hiç bir maddesinin, devlet, toplum ya da kişiler tarafından yok edilmesi için çalışma yapılamaz.

Sevgili Arkadaşlar! Okuduğum İnsan Hakları Evrensel Bildirisi her şeyi söyledi, başka bir şey söylemeye gerek var mı bilmiyorum ?

Hepinize, insan haklarına saygılı uzun bir ömür diliyorum.

 

İNSAN HAKLARI

İnsanlığa önem verip,

Bu bildiride yayınlandı.

Bütün insanlık sevinip,

Derin uykudan uyandı.

        O evrensel bildiride,

        “İnsan Hakları” var, dinle,

        Bildiriyi okuyalım,

        Arkadaşım gel seninle.

“Tüm insanlar hür doğarlar,

Dil, din, ırk, renk bakımından,

Ayrı bile bulunsalar,

Kaybetmezler haklarından.”

         “Köleliği” çirkin bulur,

         “Özgür” olmayı savunur.

        İnsanları sevdiğine,

        Bütün dünyaya duyurur.

Çarptırılmaz hiçbir kimse,

İnsanlık dışı cezaya.

Karışamaz hiçbir kuvvet,

Ne almaya, ne satamaya.

Hasan ŞEN

İNSAN

Gelin yüzlü papatyalar

Kırın en güzel süsüdür.

Ondan daha güzeller var

Bu,gülen insan yüzüdür.

 

Yaz ağaca küpe takar,

Gümüş dere durmaz akar.

Akan sudan güzeli var

Bu, gülen insan yüzüdür.

 

Artık hava kararınca

Yuvasındadır karınca.

Ölüm menzile varınca

Yaşlanan insan gözüdür.

 

Ne solan çiçek,duran su,

Ne karıncanın uykusu.

İnsana ilk dokunan şu

Küsen insanın sözüdür.

İlhami Bekir TEZ

 

İYİLİK

İyi şeyler düşünüyorum dostlar

Sizin için iyi şeyler.

İnsan insanı sevmez de bu dünyada

Başka neyler ?

 

Bahar içinde bahar,

Sonra sevince döner kaygı

Üstünde yaşadığım toprak kadar

Dostlarım, size de saygı.

 

Sayılır odama bir uyku bitimi

Güvercin kanatlı iyilik.

Gün ışığı böldü bütün derdimi

Işığın içindeki geniş mavilik.

Recep BİLGİNER

 

BİZ DÜNYA ÇOCUKLARI

Bizler çiçekleriyiz

Umudun ve sevincin,

Habercileriyiz biz,

Gelen mutlu günlerin.

 

Biz hepimiz kardeşiz.

Hep dünya çocukları,

Kuracağız birlikte

Yaşanası dünyayı.

 

Her ülkeden, her ırktan,

Biz dünya çocukları,

Verelim hep elele

Dünyanın her yerinde.

 

Haydi çocuklar gelin bizimle,

Yürüyelim biz yarına,

Haydi çocuklar gelin bizimle,

Mutluluğa ve barışa.

Gülsüm AKYÜZ

İNSAN HAKLARI UĞRUNA

İnsanlar, yöneticilerle hakları uğruna

Didişip durdu binlerce yıl;

Usanmadan bıkmadan,

Yılmadan...

 

Erişince, 1948 Aralığının on’u

İnsan Hakları Evrensel Bildirisiyle

Geldi haksızlığın sonu.

 

Umutlandırdı bu olay,

Mutlandırdı bu olay.

Çalışan insanoğlunu.

 

İnsan haklarına saygı,

Kardeşlik, özgürlük, eşitlik,

Kaderde, kıvançta birlik

Daha çok aydınlatır

İnsanlığın yolunu.

M.Necati ÖNGAY

İNSANLAR

Evrensel bildiride

Sayılan bütün haklar

Dünyanın her yerinde

Özenle korunmalı.

 

Onurlu bir yaşamı

Kardeşçe paylaşmalı,

Sevmeyi öğrenmeli,

İnsanca yaşamalı.

 

Kalksın kulluk kölelik

Renk ayrımı olmasın

Eşit doğan insanlar

İnsan gibi yaşasın.

Erol YAVUZ

SEVGİ ÇİÇEĞİ

Ayyıldızlı ülkemde

Sevgi tomurcuk verdi.

Bir kuşun kanadında,

Çiçek gibi yeşerdi.

 

Sevgi çiçekleridir,

Yeryüzünün bayrağı.

Gülsün evrenin yüzü,

Doğsun barışın çağı.

 

Sürsün sonsuza kadar,

Gerçek olsun rüyamız.

El ele süsleyelim,

Cennet olsun dünyamız.

Mustafa Ruhi ŞİRİN

 

 

GÜZEL SÖZLER

·        İnsan köle doğmaz, köle yapılır.

·        Gerçek olan tek yarış! İnsanlık yarışıdır.

·        En büyük sevgi, insanlık sevgisidir.

·        İnsan, insanın efendisi olamaz.

·        Ancak kendi kendini yönetebilen insanlar hürdür.

·        Bütün insanlar özgür ve eşit doğarlar.

·        Milli kinlerin üstünde, insanlık muhabbeti vardır.

·        Özgürlüğünden vazgeçen kimse, insanlık hak ve görevlerinden vazgeçmiş demektir.

·        İnsan sevgisi kadar büyük sevgi olamaz.

·        Her ilerlemenin ve kurtuluşun anası hürriyettir.

·        Sevgi insanlığın, şiddet hayvanlığın kanunudur.

·        Kişisel hürriyetler kutsaldır.

·        İnsanları sevmeyi öğrenmek, gerçek mutluluktur.

 

Türkce Öğretmenlerinin Buluşma Noktası
Copyright © 2006 Türkçe Öğretmeniyim

2011 İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası.
Powered by Joomla 1.7 Templates